Tanie szkoły oszukują ?

Szczeciński rynek nauki jazdy zalewany jest dziesiątkami ofert kursów. Szkoły prześcigają się w pomysłach na pozyskanie klientów stosując zarówno prawdziwie atrakcyjne oferty jak i marketingowe sztuczki. Jak nie wpaść w pułapkę i wybrać naprawdę dobrą ofertę? Pomagamy zastanowić się nad tym głębiej i chłodnym okiem pomóc w ocenie.

Szukając odpowiedniej szkoły jazdy kursanci kierują się różnymi argumentami. Jedni wybierają szkołę, która jest najbliżej, aby nie marnować czasu na dojazdy. Inni korzystają z oferty szkoły, którą znają „z widzenia” bo jej pojazdy „rzucają się w oczy”. Wielu wybiera ten ośrodek, w którym szkolił się znajomy lub ktoś z rodziny i polecił jego usługi. Jeszcze inni, często ze względów ekonomicznych wybierają szkołę, która oferuje kurs po najniższej cenie. Przecież każda szkoła uczy jeździć, więc co za różnica za ile? Skoro nie widać różnicy to po co przepłacać? No właśnie, ale czy aby na pewno nie widać różnicy?

Ile kosztuje kurs nauki jazdy?

Szkoła jazdy to zwykle prywatna firma, zatrudniająca instruktorów i nastawiona na zysk.  Podczas kursu korzystamy z pojazdów oraz instruktorów. Sama jazda praktyczna to 31 godzin szkolenia. Analogia do najęcia taksówki nakazuje ostrożność: Czy zwykła taksówka wynajęta na 31godzin z kierowcą bez specjalistycznych uprawnień do szkolenia kierowców będzie kosztowała mniej niż 1200zł? Szczerze wątpimy. Pochylmy się nad kosztami działalności czterech szkół o różnej wielkości aby sprawdzić „co w trawie - a właściwie w kasie - piszczy".

Należy tu zaznaczyć, że każda szkoła świadczy usługi w oparciu o ustawę o działalności regulowanej, a więc MUSI przestrzegać przepisów o sposobie szkolenia. Do najistotniejszych z nich podczas wyliczania kosztów kursu należy zaliczyć:      

Czas pracy instruktora - jest ograniczony i nie może wynosić więcej niż 8h praktycznej nauki jazdy na dobę – o ile instruktor nie wykonuje równocześnie innego zawodu/pracy. Jeśli pracuje w innej (dowolnej) firmie – a takich instruktorów jest prawie połowa – wówczas może on jeździć tylko 4h. Przekroczenie tej normy jest niezgodne z przepisami i w razie ujawnienia podczas kontroli, może skończyć się nie uznaniem kursantowi zajęć prowadzonych przez instruktora poza limitem. Dla naszych obliczeń przyjmujemy, że instruktorzy są bardzo zaangażowani w pracę i jeżdżą aż po 8h przez 6 dni w tygodniu. Koszt godziny pracy instruktora wynosi od 11 do 19 zł brutto/1h. Do naszej analizy przyjmijmy więc średnią stawkę - 16zł/1h.

Ilość godzin zajęć zarówno teoretycznych jak i praktycznych jest odokładnie określona w ustawie o szkoleniu i egzaminowaniu kandydatów na kierowców. Obecne przepisy nie pozwalają na zaliczenie teorii w formie eksternistycznej, zaocznej, czy – choć w wielu dziedzinach edukacji już powszechnie uznanej – w formie kursu internetowego, tzw. e-learningu. Skutkiem tego każda godzina zajęć MUSI zostać zrealizowana.

Pojazdy, to dość drogie narzędzie pracy. Z początkiem lutego br. WORD wymienił swoje samochody egzaminacyjne na nowe Renault Clio III. Szkoły dotychczas jeżdżące na Fiatach Panda,  ze względu na potrzeby kursantów musiały wymienić flotę na Clio. Jest to wydatek rzędu 40 000 zł za jeden samochód. Ile ośrodków dysponowało gotówką na nowe auta – nie wiemy. Nie trudno jednak zauważyć, że szkoły zmieniając auta chwytają się różnych możliwości. Część ośrodków kupuje samochody na raty lub leasinguje korzystając z kredytu dla firm. Inne „importują” pojazdy z zachodu - są używane ale w niezłym stanie choć ze znacznym przebiegiem. Jeszcze inne, idąc po najmniejszej linii oporu kupują „byle co” na giełdach internetowych. Dla naszych potrzeb koszty eksploatacji pojazdu określmy na podstawie średnich kosztów rat lub leasingu na poziomie 1800 zł miesięcznie.

Paliwo też kosztuje – i to sporo. Podczas jednej godziny szkolenia samochód nauki jazdy spala ok. 3 litrów paliwa. Najtańszym paliwem obecnie jest LPG dodając więc inne płyny eksploatacyjne i pamiętając, że nawet auto „z gazownią” używa benzyny  godzina jazdy to ok. 8zł.

Sala wykładowa - musi spełniać standardy określone w przepisach bez względu na to czy zajęcia organizuje się dla 5 czy 20 kursantów. Minimalne koszty utrzymania sali będą więc podobne dla wszystkich ośrodków.

Policzmy nasze cztery wersje:

Szkoła "mikro" – 1-2 instruktorów + jeden samochód. Max. ilość legalnie wykonanych godzin zajęć – 400, co daje nie więcej niż 11 kursantów, którzy są dyspozycyjni o każdej porze proponowanej przez ośrodek (co, jak wiemy, nie zawsze jest możliwe).

• Pojazd – 1800zł
• Czynsz wynajmu sali wykładowej, biura, opłata za prąd, CO, telefon, internet, obsługa księgowa itp. - 3500zł
• Paliwo – 400h x 8zł = 3200zł
• Plac manewrowy – 500zł 
  
• Wynagrodzenie instruktorów (w tym właściciela ośrodka) – 400h x 16zł = 6400zł

Razem = 15400 zł kosztów / 11 kursantów = 1400zł

Dodatkowo należy zwrócić uwagę na to, że nie uwzględniono tu pracy biurowej, której w porządnym ośrodku szkolenia jest naprawdę dużo i zwykle obsługuje je jeszcze jedna osoba, kosztów reklamy, utrzymania serwisów internetowych oraz znacznych kosztów przeglądów  eksploatacji pojazdów, napraw i ubezpieczeń.

Szkoła mała -  4-5 instruktorów mająca 2-3 samochody, co daje ok.900h pracy (nie zapominając o prowadzeniu teorii). Ten ośrodek w jednym miesiącu może legalnie wyszkolić tylko 28 kursantów w normalnym trybie szkolenia podstawowego o ile kursanci jeżdżą od 7 rano do 23 wieczorem.

• Pojazdy – 5400zł
• Sala wykładowa, Biuro, prąd, CO, telefon, Internet, obsługa księgowa itp. - 3500zł
• Paliwo – 900h x 8zł = 7200zł
• Plac manewrowy – 700zł
• Instruktorzy  – 900h x 16zł = 14400zł

RAZEM: 31200 zł kosztów / 28 kursantów = 1114zł.

Szkoła średnia - 10 instruktorów mająca 4 - 8 samochodów, co daje ok.1900h pracy  możliwość wyszkolenia 60 kursantów.

• Pojazdy – 16200zł
• Sala wykładowa, Biuro, prąd, CO, telefon, Internet, obsługa księgowa itp. - 4300zł
• Paliwo – 1900h x 8zł = 15200zł
• Plac manewrowy – 1000zł
• Instruktorzy  – 1900h x 16zł = 30400zł

RAZEM: 67100 zł kosztów / 62 kursantów = 1082zł.

Szkoła duża - ponad 17 instruktorów mająca 10 samochodów, co daje ok.4800h pracy  możliwość wyszkolenia 140 kursantów.

• Pojazdy – 18000zł
• Sala wykładowa, Biuro, prąd, CO, telefon, Internet, obsługa księgowa i administracyjna itp. - 13500zł
• Paliwo – 4800h x 8zł = 38400zł
• Plac manewrowy – 2000zł
• Instruktorzy  – 4800h x 16zł = 76800zł

RAZEM: 148700 zł kosztów / 140 kursantów = 1062zł.

Naszą analizę oparliśmy wyłącznie na teoretycznych założeniach, nie biorąc pod uwagę takich czynników, jak np. awarie pojazdów oraz zakładając, że kursanci dysponują wolnym czasem przez całą dobę.

Łatwo jest zauważyć, że obliczone przez nas koszty prowadzenia szkolenia są wysokie, a niekiedy znacznie wyższe od cen kursów oferowanych przez szczecińskie ośrodki. Jak to więc możliwe, że to się komuś opłaca? Niestety niska cena zazwyczaj ma swoje odbicie w jakości kursu. O ile średnie i większe ośrodki świadcząc szerszą gamę usług – nie zawsze związanych z nauką jazdy - mogą dzięki nim wyrównać ewentualne straty, o tyle małe szkółki muszą niestety szukać oszczędności w organizacji szkolenia. Gdzie więc oszczędzają? My nie wiemy, ale logika i obserwacja rynku skłania nas ku przekonaniu, że dzieje się to ze szkodą dla kursanta. Tańsze, gorsze i bardziej zużyte pojazdy, które nie zawsze odpowiadają modelem tym egzaminacyjnym, niższe zarobki instruktorów, czyli słabsza i mniej skuteczna kadra, oszczędności na paliwie, a co za tym idzie, zmniejszenie ilości godzin jazdy po centrum (w ruchu miejskim pojazd spala więcej niż na trasie) lub też częste postoje „uzasadnione” koniecznością wyjaśnienia jakiegoś zagadnienia dot. ruchu bądź sytuacji na drodze, czy w końcu zmniejszenie ilości zajęć teoretycznych z udziałem instruktora. Oszczędności to również braki w pomocach dydaktycznych lub ich niska jakość. Wszystko to, nakazuje zastanowić się głęboko, czy aby pod promocyjną ofertą kursu nie kryje się jakaś "pułapka"? Czy oszczędzając 100 czy 200 zł na cenie kursu podstawowego nie będzięmy zmuszeni dołożć później  jeszcze więcej za kolejny niezdany egzamin i dodatkowe godziny jazd?